ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
271
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
و ديگرى ولايتعهد على بن موسى . عباسيان بغداد ادعا كردند كه ما پيش از اين ( قبل از بيعت على بن موسى ) با ابراهيم بيعت كرده بوديم و آن در روز بيست و پنجم ذى الحجه . مردى را وادار كردند كه ندا كند ما خلافت مامون و ولايتعهد ابراهيم بن مهدى را مىخواهيم . كسانى را هم وادار كردند كه بگويند . ما هرگز راضى نمىشويم مگر اينكه با ابراهيم بن مهدى بيعت كنيد و بعد از او هم براى اسحاق بن موسى هادى بيعت و مامون را از خلافت خلع كنيد . مردم نماز جمع را نخواندند و متفرق شدند و آن در بيست و هشتم ماه ذى الحجه سال جارى بود . بيان فتح كوهستان طبرستان و ديلم در آن سال عبد اللّه بن خرداد به والى طبرستان لارز ( واژه لارز را مولف آورده و بايد صحيح باشد ) و چيز را از بلاد ديلم و كوهستان طبرستان را گشود . شهريار بن شروين را از كوه فرود آورد و مازيار بن قارن را نزد مامون فرستاد و ابو ليلى پادشاه ديلم را اسير كرد . بيان آغاز كار بابك خرمى در آن سال بابك خرمى در محل « جاويدانيه » كه مردم آن ديار از پيروان جاويدان بن سهل خداوند بذ ( يكى از بلوكهاى آذربايجان ) بودند . بابك ادعا كرد كه روح جاويدان در او حلول كرده او شروع بفتنه و فساد كرد . تفسير لغت جاويدان اين است كه دائم و باقى ( تفسير به عربى ) باشد . و معنى خرم فرح ( به عربى ) كه خرسند باشد ( فرح با جيم آمده كه غلط است و فرح مصدر است ولى فرح بكسر راء به صيغه فاعل آمده كه فرحناك باشد ) اين لغت از عقايد و مقالات مجوس ( مغ - گبر - زردشتيان ) آمده . مرد ( بعقيدهء مجوس ) مىتواند با مادر و خواهر و دختر خود جفت شود و ازدواج